NOKTALAMAİŞARETLERİ NOKTA: Cümlenin bittiği anlamın gelen nokta işareti, cümlenin sonunda yer alır. Nokta işareti kısaltmaların sonuna da nokta konmaktadır. Örneğin, Dr. (doktor) İng. (İngilizce) gibi. Sayıların ardından sıra bildiriminde de nokta kullanılmaktadır. Örneğin; 9. Cadde, 2. Sokak AnlatımBiçimleri Hikaye Unsurları Açıklayıcı İfade [] Devamı 5. Sınıf Türkçe Noktalama İşaretleri Testi Çöz. admin. 9 Eylül 2016. 5. Sınıf Türkçe Testleri. 30 yorum. Sınıf Noktalama İşaretleri Test Konuları 5. sınıf türkçe testleri, noktalama işaretleri test soruları aşağıdaki konulardan tyttürkçe konu anlatımı, tyt türkçe Noktalama İşaretleri konu anlatımı pdf, 2020 tyt türkçe Noktalama İşaretleri konu anlatımı, tyt ücretsiz türkçe konu anlatımı. Merhaba sevgili bu içeriğimizde 2020 yılında TYT sınavına girecek arkadaşlarımız için birbirinden kaliteli TYT Türkçe Noktalamaİşaretleri Konu Testleri 1. Şimdi gene başka bir örnek alalım ( ) Ataç, Batı edebiyatından kimleri tutardı ( ) Bu da dikkate değer bir noktadır ( ) Bakınız bunlar kimlerdir ( ) Apuleius, Lukianos, Terentius ( ) Yukarıda parantezle belirtilen yerlere, sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri getirilmelidir? 5Sınıf Türkçe Noktalama İşaretleri. Soru Sayısı:10. Süre: 10 Dakika. Testlerimiz çoktan seçmeli ve çoklu seçmeli olarak hazırlanmaktır. Çoklu seçmeli sorularda birden fazla seçenek seçmeniz mümkündür. NOT : MOBIL KULLANICILAR LUTFEN TELEFONUNUZU YATAY Noktalamaişareti çalışma kağıdı noktalama işareti testi noktalama işareti konu anlatımı noktalama işareti ders notu pdf ayrıntılı noktalama işareti ile tüm içeriklere aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz. 5.Sınıf 1. Dönem Türkçe Karma Fasikülü Yayınlandı fLdJoJ. Popüler Sayfalar 1. Sınıf Günler, Aylar Ve Mevsimler Etkinliği 297 Astronomi Ve Uzay Soru Ve Cevapları 193 ziyaret11. Sınıf Almanca 2. Dönem 2. Yazılı Ve Cevapları 378 ziyaretÜcretli Öğretmen Görevden Ayrılma Yazısı 301 ziyaret3. Sınıf Tüm Dersler Kazanım Değerlendirme Ölçeği 324 ziyaret Son Ziyaretler 3. Sınıf Milli Bayramlarımız Boyama Etkinliği İyi Bir Dinleyici Ve Konuşmacıyım Etkinliği Yeni5. Sınıf Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Anlatım YeniOkul Çocugunun Ruh Saglıgı Sunu Hayat Bilgisi Liderlik Tasarruf Alet Ve Makineler Konu Kavrama Testi Yeni 264 Noktalama Kuralları ve Noktalama İşaretleri Örnek Cümleler Nokta . 1 Arka arkaya sıralandıkları için virgülle veya çizgiyle ayrılan rakamlardan yalnızca sonuncu rakamdan sonra nokta konur. 3, 4 ve 7. maddeler / XII – XIV. yüzyıllar arasında 2 Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur. Tren kalktı. Virgül , 1 Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur. Fırtınadan, soğuktan, karanlıktan ve biraz da korkudan sonra bu sıcak, aydınlık ve sevimli odanın havasında erir gibi oldum. 2 Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur. Umduk, bekledik, düşündük. 3 Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan ögeyi belirtmek için konur. Saniye Hanımefendi, merdivenlerde oğlunun ayak seslerini duyar duymaz, hasretlisini karşılamaya atılan bir genç kadın gibi koltuğundan fırlamış ve ona kapıyı kendi eliyle açmaya gelmişti. 4 Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur. Zemin bu kadar koyu bir kırmızıya dönüşünce, bir an için de olsa, belirginliğini yitiriverdi sivilceleri. 5 Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime veya kelime gruplarıyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için kullanılır. Bu gece, eğlenceleri içlerine sinmedi. UYARI Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül bahçede buluştukça kıza kendisinin adi bir mektep talebesi olmadığını anlatmaya çalışıyordu. UYARI Metin içinde bağlaçlardan önce de sonra da virgül şevk içinde harap ol ya aşk içinde gönül / Hem gider hem ağlar. UYARI Metin içinde -ınca / -ince , – dığında / – diğinde anlamıyla zarf-fiil görevinde kullanılan mı / mi ekinden sonra virgül aç yattım mı kötü kötü rüyalar görürüm nedense. UYARI Şart ekinden sonra virgül köşelerde ağız ağıza konuşurken yanlarına biri gelecek olursa hemen susuyorlardı. Noktalı Virgül ; 1 Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur. Erkek çocuklara Doğan, Tuğrul, Aslan, Orhan; kız çocuklara ise İnci, Çiçek, Gönül, Yonca adları verilir. 2 Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur. Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkahalar atmak, ağlamak istiyorum. 3 İkiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir. Ayşe; Fatma, Zeliha Gül ile eğlenmeye gitti. İki Nokta 1 Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna konur. Servetifünun Dönemi sanatçılarından bazıları şunlardır Halit Ziya, Mehmet Rauf, Tevfik Fikret…Onun iki önemli özelliği var çok titiz çalışmak ve herkesin fikrine değer vermek. 2 Kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna konur. Sürekli aynı cümleyi tekrarlardı Dün dündür , bugün takdim edeyim Meclis kâtiplerindenim. Üç Nokta … 1 Anlatım olarak tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur. Ne çare ki çirkinliği hemencecik ve herkes tarafından görülüveriyordu da bu yanı… 2 Kaba sayıldığı için veya bir başka sebepten dolayı açık yazılmak istenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konur. Kılavuzu karga olanın burnu b…tan çıkmaz. 3 Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal dünyasına bırakıldığını göstermek veya ifadeye güç katmak için konur. Sana uğurlar olsun… Ayrılıyor yolumuz! Soru İşareti ? UYARI Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan yer, tarih vb. durumlar için Antalya’ya arabayla üç saatte ? gitmiş. UYARI mı / mi ekini alan yan cümle temel cümlenin zarf tümleci olduğunda cümlenin sonuna soru işareti gelip de nehir çağıl çağıl kabarmaya başlamaz mı içimi geri kalmış bir saat huzursuzluğu kaplardı. UYARI Soru ifadesi taşıyan sıralı ve bağlı cümlelerde soru işareti en sona yakından mı bu sesler, çok uzaklardan mı? Ünlem İşareti ! 1 Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümle veya ibarelerin sonuna konur. Aşk olsun! / Ne kadar akıllı adamlar var! / Vah vah! 2 Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur. Dur, yolcu! Bilmeden gelip bastığın / Bu toprak bir devrin battığı yerdir. UYARIÜnlem işareti, seslenme ve hitap sözlerinden hemen sonra konulabileceği gibi cümlenin sonuna da biz bu yolda türküler tuttururken Sana uğurlar olsun ! 3 Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır. Adam, akıllı ! olduğunu söylüyor. Tırnak İşareti “ ” Tırnak İşareti Kullanımı 1 Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır. Türk Dil Kurumu binasının yan cephesinde Atatürk’ün “Türk dili, Türk milletinin kalbidir, zihnidir.” sözü yazılıdır. UYARI Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret nokta, soru işareti, ünlem işareti vb. tırnak içinde kalır.“İzmir üzerine dünyada bir şehir daha yoktur!” diyorlar. 2 Özel olarak vurgulanmak istenen sözler tırnak içine alınır. Yeni bir “barış taarruzu” başladı. 3 Cümle içerisinde eserlerin ve yazıların adları ile bölüm başlıkları tırnak içine alınır. Bugün öğrenciler “Kendi Gök Kubbemiz” adlı şiiri incelediler. UYARI Tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmazElif Şafak’ın “Bit Palas”ını okudunuz mu? Tek Tırnak İşareti ’ 1 Tırnak içinde verilen cümlenin içinde yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü, ibareyi belirtmek için kullanılır. Edebiyat öğretmeni “Şiirler içinde Han Duvarları’ gibisi var mı?” dedi ve Faruk Nafiz’in bu güzel şiirini okumaya başladı. Kısa Çizgi – 1 Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur. Fuzuli – ızdırap şairi – gazelleriyle tanınır. 2 Arasında, ve, ile, ila, …-den …-e anlamlarını vermek için kelimeler veya sayılar arasında kullanılır. Aydın-İzmir yolu / / 1914-1918 Birinci Dünya Savaşı UYARI Cümle içinde sayı adlarının yinelenmesinde araya kısa çizgi konmazOn on beş yıl. / Üç beş kişi geldi. Kesme İşareti ’ 1 Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır. “Onun için Batı’da bunlara birer fonksiyon buluyorlar.” UYARI Sonunda 3. teklik kişi iyelik eki olan özel ada, bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmazBoğaz Köprümüzün güzelliği Boğaz Köprüsü nün güzelliğiAmik Ovamızın bitki örtüsü Amik Ovası nın bitki örtüsü UYARI Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle Büyük Millet Meclisine / Türk Dil Kurumundan UYARI Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle / Konyalı / Ahmetler / Türklerin / Müslümanlıkta UYARI Seslerin ölçü ve söyleyiş gereği düştüğünü göstermek için kullanılırGüzelliğin on par’etmez para etmez / Engel aramızı açtı n’eyleyeyim ne eyleyeyim Giriş Tarihi 1620 Her şeyin bir kuralı olduğu gibi yazı yazma sırasında da uyulması gereken bazı kurallar bulunur. Noktalama işaretleri bir yazının en doğru şekilde yazılması ve anlaşılması için gereklidir. Günlük hayatta yazım kuralları hataları sık karşılaşılan bir durumdur. O nedenle noktalama işaretleri ders konusu ilkokul döneminde her yıl üzerinde durulan bir konudur. Şimdi, 5. Sınıf noktalama işaretleri konu anlatımı ve noktalama işaretleri doğru kullanımı örneklerine içeriğimizde sizler için yer veriyoruz. Gelin, hep bir birlikte bir göz atalım… NOKTALAMA İŞARETLERİ NOKTA Cümlenin bittiği anlamına taşıyan nokta işareti, hüküm ve yargı bildiren cümlelerin sonuna konur. -Okullar açıldı. -Öğrenciyim. -Kendimi bildim bileli çalışıyorum. -Kursum haziran ayında başlıyor. Nokta işareti bazı kısaltmaların yanına da konmaktadır. -Dr. doktor, Mah. Mahalle, Sok. Sokak, yy. yüzyıl Tarihleri yazarken sayıları birbirinden ayırmada kullanılmaktadır. Nokta işareti rakamlarda sıra bildirmede kullanılmaktadır. -5. Sokak -2. Cadde -6. altıncı , 8 sekizinci VİRGÜL Virgül, art arda sıralanan eş göreve sahip kelime gruplarının arasına konulmaktadır. Örneğin; Şimdi efendiler, müsaade buyurursanız, size bir sual sorayım. Mustafa Kemal Atatürk Sıralı cümlelerde ise virgül şu şekilde kullanılır; Örneğin; Yedik, içtik, doyduk. En gerçek dostumu, annemi, kaybettim. Onların evinde, Babam da oradaydı, yangın çıkmış. -Konuşma çizgisinin ardından alıntı cümlenin bitimine de virgül konur. Bayram tatilinde nereye gideceksiniz, diye sordu. -Red, teşvik, kabul bildiren evet, hayır, yok, pekala, peki, olur, tamam öyle, hadi gibi, kelimelerin sonuna konur. Örnek olarak; Tamam, ben gelmiyorum. Haydi, gidelim artık Elbette, hemen geliyorum. -Hitap edilirken kullanılan kelimelerin ardından yine virgül konmaktadır. Örneğin; Sayın Başbakan, Sevgili Arkadaşım gibi -Bunların yanı sıra virgü,l bağlaçlardan ve şart ekinin ardından kullanılmaz. Ya İstiklal ya ölüm! Mustafa Kemal Atatürk Bugün ev ne sıcak ne soğuk. Hem gülerim hem ağlarım. Gibi bağlaçlardan sonra virgül kullanılmaz. NOKTALI VİRGÜL Cümle içerisindeki virgüller ile ayrılan takım ve türleri ayırmada noktalı virgül kullanılmaktadır. Örneğin; Bugün pazardan elma armut, muz; lahana, pırasa ve soğan aldım. Kız çocuklara Şebnem, Sedef, Funda, ; erkek çocuklarına ise Mert, Ahmet, Burak isimleri verilir. -Cümlede virgül bulunan sıralı cümlelerde ayrım yapmak için kullanılır. Örneğin; At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır. -Aynı zamanda noktalı virgül "ama, lakin, fakat," gibi bağlaçların öncesinde kullanılmaktadır. Geliyorum; çünkü yapılacak çok işim var. İKİ NOKTA Kendisi ile alakalı örnekler verildiğinde cümlenin sonunu iki nokta işareti yerleştirilir. Kendisi ile alakalı açıklama yapılacağı an ve karşılıklı konuşma esnasında konuşan kişiyi belirtmede iki nokta kullanılmaktadır. -Örnek verilen cümlenin sonunda şu şekilde kullanılır En favori renklerinden bazıları şunlardır mor, beyaz ve sarı. -İki nokta işareti kendinden sonra bir açıklamanın yapıldığı cümlenin sonuna konmaktadır. Örneğin; İnsan sağlığının iki büyük düşmanı bulunur aşırı yemek, sigara. -Edebi eserlerde de karşılıklı yapılan konuşmalarda kullanılır. Konuşanın adının ardından kullanılmaktadır. Aynı zamanda doğrudan yapılacak olan aktarmalarda, aktarılacak olan yazı ya da sözden önce kullanılır. Örneğin; Gürkan şöyle dedi " Kasım ayında İstanbul'a geleceğim." Görüldüğü üzere bu cümlede başkasının sözü aktarılmaktadır. Bu nedenle aktarılan sözden hemen önce iki nokta işareti kullanılmıştır. -İnternet adreslerinde de iki nokta kullanılmaktadır; Örneğin; -İki nokta işareti, matematikte bölmeli işlemlerde kullanılır. Örneğin; 152 =7,5 ÜÇ NOKTA Sözün kesilmesi ile geri kalan kısmı okuyucunun hayal etmesi için ya da ifadeyi güçlendirmek için kullanılır. Sana uğurlar olsun… Ayrılıyor yolumuz! Gibi. -Alıntılarda başta, ortada, sonda alınmayan sözcük ve bölümlerin yerine kullanılmaktadır. Örneğin; … derken kaşımda bir anda beliren kadına karşı içimde bir korku belirdi… -Kaba görüldüğü için ya da çeşitli sebeplerden dolayı açık bir şekilde yazılmasının istenmediği kelime ve bölümlerin arasına yerleştirilir. Örneğin; Armudun iyisini a… yer. -Anlatımı tamamlanmamış cümlelerin sonuna üç nokta işareti konur. Örneğin; odaya girer girmez… -Bir yazıda karşılıklı bir konuşmada eksik bırakılan veya yeterli olmayan yanıtlarda kullanılır. Örneğin; — İşini bitirdin mi? — çoktan… Neden bana söylemiyorsun peki? — … SORU İŞARETİ Soru içeren cümlelerde kullanılır. Okula gidecek misin? Annem bana yaklaştı ve sordu — Benden sakladığın bir şey var mı? -Öte yandan soru işareti soru bildirmesine rağmen soru sözü ya da eki almayan cümlelerin sonuna konur. İş başvurusu yapan kadına bakmıyordu bile — Yaşınız? ÜNLEM İŞARETİ Acı, sevinç, şaşma, korku duyguları anlatan ibare ve cümlelerin sonuna yerleştirilir. Bu kız ne kadar da azimli! Aşağıdaki iki cümlede de ünlem doğru bir şekilde kullanılmıştır. Telefonumu evde unuttum. telefonumu evde unuttum. -Hitap, uyarı ve seslenme sözlerinin ardından da ünlem işareti konmaktadır. Örneğin; Hey arkadaşlar, çabuk bu yoldan geri dönün! Hey arkadaşlar! Çabuk bu yoldan geri dönün. Hey baksana! Vah zavallı! -Alay, küçümseme ya da kinaye anlamı yüklemek için sözün ardından parantez içinde ünlem işareti konur. Örneğin; İsteseymiş en güzel kıyafetleri satın alabilirmiş ! ama buraları beğenmemiş !. UZUN ÇİZGİ Konuşmaları göstermede kullanılır. Konuşma çizgisi olarak tanımlanmaktadır. Örneğin; Senelerdir onu tanıyorum sanki Ahmet sordu — insanlar birbirinin hayatına karışma hakkında sahip mi? -Oyunlarda bu işaret konuşanın ardından da kullanılabilir. Ancak tırnak içinde verilen konuşmalar da uzun çizgi kullanılmamaktadır. KISA ÇİZGİ Yazılarda ara cümleleri ve ara sözleri ayırmada kullanılır. Memleketini-Giresun'u-çok özlemişti. -Ek ve kökleri ayırmak için kullanılır. Örneğin; yol-cu-lar -Satıra sığmayan kelimelerin bölünmesinde kullanılır. Örneğin; Ahmet çok üzgündü ama gide- -Kelimeleri hecelere ayırırken kullanılmaktadır. Örneğin; Git-ti-ğin-de Ha-lı-da-ki -Kök, gövde ve fiillerini belirtmek için kısa çizgi kullanılmaktadır. Örneğin; bekle-, oyna- ağlat- KESME İŞARETİ Özel isimlere getirilen iyelik, bildirme ve durum ekleri bu işaretle ayrılır. Örneğin; Atatürk'ün, Türkiye'den, Ağrı Dağı'nda, İstanbul'u -Yer bildiren kısaltmalı söyleyiş durumlarında ekin öncesinde kesme işareti kullanılır. Örneğin; Boğaz'dan, Hisar'dan -Şahıs adlarının ardından gelen unvan ve saygı sözlerdeki ekleri ayırmada kullanılır. Örneğin; Şule Hanım'a, Deniz Bey'den, Kazım Paşa'ya Kısaltmalarda yine kesme işareti kullanılmaktadır. Örneğin; ABD'ye, TBMM'ye, THY'nin TIRNAK İŞARETİ Bir yazıdan veya başka kimseden alınan, aktarılan kelimeler tırnak içine alınmaktadır. Örneğin; Yeni okuduğum kitapta " Kazanmak istiyorsan mücadeleni bırakmamalısın." Yazıyordu. -Bir cümlenin içinde yer alan eser ve yazıların isimleri ile alakalı bölüm başlıkları tırnak içinde yazılır. Öğrenciler "Sessiz gemi" adlı şiiri severek dinlediler. -Kesme işareti özellikle vurgulanmak istenilen sözlerde de kullanılmaktadır. Örneğin; Yeni bir " tedavi planı" hazırlığı yapıldı. Konu Anlatımı Eğitimler Yorumlar EĞİTİMLER Konu Öncesi Eksiklerini Bulma Testi 1008 Noktalama İşaretleri Konu Sonu Değerlendirme Testi Yorumlar YORUM YAP yorum yapmak için giriş yapman gerektiğini unutma NOKTALAMA İŞARETLERİ Dilimizde ilk kez Tanzimat döneminde kullanılan noktalama işaretleri, yazının daha kolay anlaşılmasını sağlar. Yazının okunmasını kolaylaştırır ve anlam karışıklığına düşülmesine engel konuşurken cümlede anlatmak istediklerimizi ses tonumuzla açık olarak ortaya koyabiliriz. Nerede duracağımızı nerede vurgu yapacağımızı biliriz. Ancak yazıda böyle bir vurgulama yapamadığımızdan, bunu noktalama işaretleriyle sağlamaya çalışırız. Şimdi noktalama işaretlerinin neler olduğunu ayrıntılarıyla görelim. NOKTA . Anlamca tamamlanmış cümlelerin sonunda kullanılır. “Bu konuyu mutlaka öğrenmeliyim.” “Seni de bekliyoruz bu akşamki yemeğe.” Sözcüklerin kısaltılarak yazılmaları halinde kullanılır. “Seni bir de Dr. Ali Bey’e götürelim.” “Askerlere Yzb. Ahmet emir vermiş.” Sözcüklerin baş harflerinin alınmasıyla yapılan kısaltmalarda artık nokta kullanılmıyor. “Arkadaşım DSİ’de çalışıyormuş.” Rakamla yazılan tarihler arasında kullanılır. “ tarihinde anlaşma imzalandı.” Sıra bildiren “-ncı, -nci” eklerinin yerine kullanılır. “Şimdi de 2. maddeyi inceleyelim.” Saat ve dakikaların yazımında kullanılır. “Bugün toplantı var.” VİRGÜL , Eş görevli sözcük ve söz öbeklerinin aralarında kullanılır. “Kitaplarını, defterlerini, kalemlerini alıp gitti.” cümlesinde nesnelerin ayrılmasında, “Kırmızı, güzel bir arabası vardı.” cümlesinde sıfatların ayrılmasında kullanılmıştır. Anlamca karışan öğelerin ayrılmasında kullanılır. “Yaşlı kadının yanına yaklaştı.” “Yaşlı, kadının yanına yaklaştı.” cümlesinde virgül özneyi ayırmakta kullanılmıştır. Eğer olmasaydı, “yaşlı” sözü sıfat olurdu. Arasözlerin başında ve sonunda kullanılır. “Bu evi, çocukluğumun geçtiği yeri, asla sattırmam.” İçinde başka virgül bulunmayan sıralı cümlelerin ayrılmasında kullanılır. “Beni çağırdı, kendisi gelmedi.” Cümle içindeki ünlem bildiren sözcüklerden sonra kullanılır. “Yoo, bu kadarına dayanamam!” Seslenme bildiren sözcüklerden sonra kullanılır. “Arkadaşlar, biraz beni dinler misiniz?” NOKTALI VİRGÜL ; Öğe sayısı fazla olan ya da cümle içinde virgül bulunan sıralı cümleler arasında kullanılır. “Öğretmen, elindeki not defterini açtı; sözlü yapacağı bir öğrenci aradı.” Bir bağlaçla birbirine bağlanan cümleler arasında bağlaçtan önce kullanılır. “Beni davet etmediniz; ama bunun için size kızmıyorum.” Aralarında nitelik farkı bulunan söz öbeklerinin ayrılmasında kullanılır. “Sözcükler isim, sıfat, zamir, zarf; edat, bağlaç, ünlem; fiil gibi gruplara ayrılabilir. Öznenin diğer öğelerle karıştığı yerlerde kullanılır. “Küçük; eski bir eve girdi.” cümlesinde giren “küçük”tür. Eğer virgül koysaydık bu sözcük evin sıfatı olarak da düşünülebilirdi. İKİ NOKTA Bir cümlede açıklama yapılacaksa, açıklamaya başlamadan hemen önce iki nokta kullanılır. “Türkçe’de sözcük kökleri iki ana gruba ayrılır İsim ve fiil. Kavramlar tanımlanırken ya da açıklanırken kullanılır. İsim Varlıkları, kavramları karşılayan sözcüklerdir. Konuşma metinlerinde kullanılır. Ahmet “Ne zaman geldiniz eve?” diye sordu. ÜÇ NOKTA … Benzer örneklerin sürdürülebileceğini göstermek için kullanılır. “Bahçede elma, portakal, … daha birçok meyve ağacı vardı.” Anlamca tamamlanmamış cümlelerin sonunda kullanılır. “Bir de istediğimi almamışsa….” Söylenmek istenmeyen sözler yerine kullanılır. “Bu suçu … işlemiş olabilir.” Bir alıntının alınmayan yerleri yerine kullanılır. Ahmet Haşim “… sözden ziyade musikiye yakın …” sözleriyle tanımlamıştır şiiri. Sözün bir yerde kesildiğini anlatmak için kullanılır. – Niçin gelmedin? – Benim … – Mazereti bırak da gerçeği söyle. Yüklemi bulunmayan cümlelerin sonunda kullanılır. “Karşıda başı dumanlı dağlar … Yan tarafta küçük bir dere …” SIRA NOKTALAR ….. Şiirde alınmayan dizelerin, yazıda alınmayan bölümlerin yerine kullanılır. Ne sitem ne korku yalnızlıktan ….. Süslenmiş gemiler geçse açıktan ….. dizelerindeki kafiyeleri inceleyelim. Konuşmalarda kişinin sustuğunu göstermek için kullanılır. – Neden geldin? – ….. – Seni o mu çağırdı? KISA ÇİZGİ - Bir olayın başlangıç ve bitiş tarihleri arasında kullanılır. “Bu savaş 1939 – 1945 yılları arasında olmuştur.” Birbiriyle ilgili ülke ya da kavram isimleri arasında kullanılır. “Türkiye – Suriye ilişkileri biraz gergin.” “Devlette yasama – yürütme – yargı organları net olarak ayrılmalıdır.” Cümle içindeki arasözlerin başında ve sonunda kullanılır. “Bu konuyu – sen de hatırlarsın – onunla konuşmuştuk.” Cümle sonunda sözcük yarım kaldığında kullanılır. “Şiir konusunda onun da benimle aynı görüşte olduğunu duyunca çok sevindim.” Eğer satır sonunda özel isim bitmiş ve ona ait olan ek diğer satıra düşmüşse, arada kısa çizgi değil kesme kullanılır. “Sizinle geçen yıl bugün yine aynı şehirde Ankara’da karşılaşmıştık .” Dilbilgisinde eklerin ve mastar halindeki fiillerin gösterilmesinde kullanılır. “Kitapçı” sözcüğü “-çı” yapım ekini almıştır. “Çalışkan” sözcüğü “çalış-” fiilinden türemiştir. Osmanlıca tamlamalarda kullanılır. “Servet-i Fünun edebiyatından sonra Fecr-i Ati topluluğu gelir.” UZUN ÇİZGİ — Konuşma metinlerinde, konuşmaların başında kullanılır. – Sen de bizimle gelecek misin? – Neden gelmeyeyim? – Hiç, sordum sadece. KESME İŞARETİ Özel isimlere gelen çekim eklerinin ayrılmasında kullanılır. “Bu konuda bir de Ahmet’in fikrini alalım.” Eğer özel isim, yapım eki almışsa çekim ekleri kesmeyle ayrılmaz. “Bu soruyu bir de İzmirlilere soralım.” Sayılara ek getirilirken kullanılır. “Toplantı başlayacaktır.” Kısaltmalara ek geldiğinde kullanılır. “Sorun BM’de görüşülecekmiş.” İki sözcüğün kaynaştırılarak söylenmesi sırasında ses düşmesi olursa ya da şiirde vezin gereği ses düşmesi yapılmışsa kullanılır. “Acep bu yerde var m’ola Şöyle garip bencileyin” “Yine n’oldu da ağlıyorsun?” Anlamca karışan sözcüklerin yazımında kullanılır. “Bu sorunun nasıl çözüleceğini bilmiyorum.” Cümleside altı çizili sözün “soru” mu yoksa “sorun” mu olduğu belli değil. Bu karışıklığı kesmeyle giderebiliriz. “Bu soru’nun nasıl çözüleceğini bilmiyorum.” cümlesinde sözcüğün “soru” olduğu açıklanmış olur. SORU İŞARETİ ? Soru anlamı taşıyan cümlelerin sonunda kullanılır. “Sana bu haberi kim verdi?” Sözcüğün karşıt anlamının ifade edilmek istendiği yerlerde kullanılır. “Burada ondan daha akıllı ? biri var mı ki? Kesin olarak bilinmeyen tarihler yerine kullanılır. “Yunus Emre ? – ? Tekke şiirinin kurucusudur.” TIRNAK İŞARETİ “ ” Cümle içinde başkasına ait sözlerde kullanılır. O bana “Şimdi sizinle gelemem.” demişti. Cümle içinde geçen kitap, dergi isimleri tırnak içine alınabilir. Bu derste “Aşk-ı Memnu” romanını inceledik. Tırnak içindeki söze ek gelirse, tırnaktan sonra gelir ve kesme kullanılmaz. Siz bir de Haşim’in “O Belde” sini okuyun. Cümlede önemsenen, vurgulanmak istenen sözcükler tırnak içine alınabilir. Benim söylediklerim “vaad” değil “gerçek”tir. Alıntılar tırnak içine alınarak verilir. Yunus’un “Bana seni gerek seni” dizesi, amacını ortaya koyar. Tırnak içindeki cümlenin içinde bir tırnak daha kullanmak gerekirse bu kez tekli tırnak ’ kullanılır. “Haşim, şiirin yoruma açık olmasını ister ve daima Şiir her okuyanda ayrı duygular uyandırmalıdır.’ der.” PARANTEZ AYRAÇ İŞARETİ Cümle içinde bir sözcüğün eş anlamlısı verilirse kullanılır. “Bu dizede teşhis kişileştirme yapılmış.” Cümledeki herhangi bir sözcüğün açıklanması durumunda kullanılır. “Kıbrıs konusunda iki ülke Türkiye ve Yunanistan hiçbir zaman anlaşamaz.” Cümle içinde kullanılan tarihler ya da bir sözcüğün anlamıyla ilgili noktalamalar parantez içine alınır. “Bu öğretim yılında 1993 – 1994, devlet yine gelişmiş ? eğitim sistemleri deneyecekmiş.” Yabancı sözcüklerin okunuşu parantez içinde gösterilir. “Bacon Beykın ünlü bir deneme yazarıdır.” Tiyatro metinlerinde hareketleri anlatan bölümler parantez içine alınır. “Kadın başını öne eğerek “Bilmiyorum.” dedi. ÜNLEM İŞARETİ ! Ünlem cümlelerinin sonunda kullanılır. “Hey, bana baksana sen!” “Yandım!” “Aman Allah’ım!” Bir sözün yanında parantez içinde ünlem işareti bulunuyorsa, o söze inanılmadığını gösterir. “Ne kadar nazik ! biri olduğunu göreceksin.” Kaynak İndirme Bilgileri Site Dosya İçeriği Noktalama İşaretleri Dosya Boyutu/Türü KB/ Word Dosya İndirme Linki Tıklayınız.

5 sınıf noktalama işaretleri konu anlatımı